ၦဆံၫ့ဎံၪ Louis IX အဂဲး
လၧဎြံၬဆၧအဲၪဆၧကွံၩဖၧၩ့ ထၧၫ့ဖုဝဲထံၩၥိၭထီးအလူၬၥံၪဧ့ႇ မံၩ့ဎိၩၥၪဖျီၪ မုခွၫလၧအအီၪအနိၪ့ အဆၧရါလၩ့ဖၧၩ့ မုကနံၩယီၩ ယအဲၪဒိၭ ရၩလၩ့န့အ့ၪဘၪနၥံၪနီၪ မွဲဝ့ၫဒၪ ၦဆံၫ့ဎံၪ Louis IX အဂဲးအကၠီၩ့နီၪလီၫႉ ၦဆံၫ့ဎံၪ Louis ယီၩမွဲဝ့ၫဒၪ ခးၦ့ၫၥ့ၭ ၦဎွၩကပၩနီၪလီၫႉ အဝ့ၫယီၩ ခီၫလၧဖိၪၥၪ အခံၫ့ဒၪအိၩ အီၪလၧ ယွၩလူၬယွၩထၫ အၪမၬဒ့ၭနီၪလီၫႉ အဝ့ၫအီၪလၧ ကၠဲၬလူၬကၠဲၬထၫအကၠီၩ့နီၪ ပၧၩ့ထံၫခးန့ဝ့ၫဒၪလၧ ဆၧအဲၪဆၧကွံၩ နီၪလီၫႉ ၦဆံၫ့ဎံၪ Louis ယီၩ အၥၭအီၪ ၁၂ နံၪ့ နံၪ့ (၁၂၁၄-၁၂၇၀) နီၪ ကဲၪထၪ့ ခးၦ့ၫၥ့ၭ ၦဎွၩနီၪလီၫႉ အဝ့ၫယီၩအဖါဖါအီၪလၧအ့ၬအကၠီၩ့နီၪ ဘၪအီၪလၧ အမိမိနီၪလီၫႉ
အဝ့ၫအမိမိနီၪ ၥီၪ့ချဲၩ့အဝ့ၫကိၭမံၩ့ နီၪလီၫႉ အရ့ၩဎိၩထုၬ အမိၥီၪ့ချဲၩ့ထၬအဝ့ၫ ဆၧချဲၩ့ကမံၩ့နီၪ ခီၫခီၫနကမၩ ဆၧမၫနီၪ နၥံၫလၧ ယမ့ၬယၫနီၪ အဂ့ၩထုၬနီၪလီၫႉ ဆၧမၪနီၪ ခိၭမၩဘၪနးဆံၭလဂ့ၩ အမိမိလီၩအဝ့ၫနီၪလီၫႉ Louis ယီၩ ဘၩဆိၪဖၪဆၧႇ ဆူၩနဲၩကဆါယွၩႇ လ့ၩမံၭဆၩဆၧလုထၪ့ ဆံၫ့ဎံၪကိၭနံၩနီၪလီၫႉ အဝ့ၫအၥၭအီၪ ၁၉ နံၪ့နီၪ ထၪ့ၡါလၧ ၦဎွၩမုၪ Margaret ဂီၩ့ အဖိၪန့ ၁၁ ဂၩနီၪလီၫႉ အဝ့ၫအၥၭအီၪ ၂၂ နံၪ့နီၪ ပၧၩ့ထံၫခးၥ့ၪဂ့ၩဂ့ၩဘၪဘၪအကၠီၩ့နီၪ ထံၫခးဖိၪၥံၪ အဲၪအဝ့ၫအၪမၬဒ့ၭနီၪလီၫႉ အဝ့ၫယီၩကိၭဖံၭၥိၭ ၦၡၪ့ဖိၪၥံၪဂီၩ့ အၪ့မ့ၩကၠၧၫ့ကၠၧၫ့နီၪလီၫႉ လကၭဒ့ၭဘၪ လၧထံၫခးဂူၫဂၩ ခိၪနါၥံၪနီၪ အၪ့န့ ဆၧမုၬဆၧၡူၪဂီၩ့ မၩအုၩလၫ့ထီၫလၫ့ ထံၫခးနီၪလီၫႉ
လကၭဒ့ၭဘၪ ၦမၩလိၪလံၬအဂး ၥုၪ့ထၪ့ကၠီးႇ ၥုၪ့ထၪ့ဆၧဆၫဂံၪ့ႇ ဖိၪဎွ့ၫၥံၪအဂး ၥုၪ့ထၪ့ကၠီးနီၪလီၫႉ နံၪ့ ၁၂၅၀ crusades ဆၧဒူၭၥုၭထၪ့အခံၫ့နီၪ အဝ့ၫဘၪလ့ၩဒုၭဆၧနီၪလီၫႉ အဆၫ့လၧၫ့ထုၬကဘျၩ့နီၪ ဘၪထိးဖီၫၥၭ ဘၪလၩ့ထီၫဖၧၩ့နီၪလီၫႉ လၧခဲၫ့ကဘျၩ့ နံၪ့ ၁၂၇၀ နံၪ့နီၪ အဖိၪခွၫကဂၩ အီၪမုၬအ့ၬ ၥံၫဖီၩ့ခွံၬနီၪလီၫႉ အဖိၪခွၫၥံၫဖီၩ့ခွံၬဂီၩ့ လယံၬလမီးဘၪ ၦဆံၫ့ဎံၪ Louis ဘၪထိးဆၧဆၫဂီၩ့ ၥံၫဖီၩ့ခွံၬဝ့ၫဒၪနီၪလီၫႉ နံၪ့ ၁၂၉၇ နံၪ့ နီၪ ဘၪထိးရွံထၪ့ၥၭ ၦဆံၫ့ဎံၪနီၪလီၫႉ ၦဆံၫ့ဎံၪ Louis ဘိၪ့မုနံၩနီၪမွဲဝ့ၫ လၩအီဂၧၭ ၂၅ ၥၫ့နီၪလီၫႉ အဲၪကွံၩဘၪ ထၧၫ့ဖုဝဲထံၩၥိၭ ထီးအလူၬႇ မွဲနၥံၪလၧၫ့ဎွ့ၩဝ့ၫၪလၧ ကဆါယွၩ အဆၧအဲၪဆၧကွံၩလါဆံၭႉ
